سامانه جامع تایر در دوراهی اصلاح یا تعطیلی

با افزایش قیمت تایر در کارخانه‌ها و حذف عملاً قیمت‌گذاری دولتی، به نظر می‌رسد زمان بازنگری اساسی در سامانه جامع تایر فرا رسیده است؛ سامانه‌ای که به گفته فعالان بازار، دیگر کارکرد مؤثری در تنظیم بازار ندارد و بیش از آنکه نظم‌بخش باشد، به یکی از چالش‌های اصلی صنعت تایر تبدیل شده است.

به گزارش پارس تایر، سامانه جامع در ابتدا با هدف شفاف‌سازی معاملات، جلوگیری از دلالی، احتکار و قاچاق تایر طراحی شد، اما فعالان بازار معتقدند طی سه سال گذشته این سامانه نه‌تنها به اهداف خود نرسیده، بلکه بار اداری و اجرایی سنگینی را بر دوش فروشندگان گذاشته است. این در حالی است که بیش از یک سال از تعادل نسبی بازار تایر می‌گذرد و بازار عملاً از معاملات سفته‌بازانه و تقاضای کاذب فاصله گرفته است.

بررسی شرایط فعلی بازار نشان می‌دهد با افزایش قیمت کارخانه‌ای تایر، اختلاف قیمت میان بازار آزاد و تولیدکننده تا حد زیادی از بین رفته و همین موضوع، یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد تقاضای غیرواقعی را حذف کرده است. به باور کارشناسان، تقاضای کاذب زمانی شکل می‌گیرد که قیمت دولتی فاصله معناداری با قیمت واقعی بازار داشته باشد؛ موضوعی که در شرایط کنونی دیگر مصداق ندارد.

در چنین فضایی، اصرار بر ثبت معاملات از طریق سامانه جامع، فاقد توجیه اقتصادی و کنترلی است. فعالان بازار تأکید می‌کنند تا زمانی که قیمت تایر متناسب با تورم و بدون مداخلات دستوری تعیین شود، بازار توانایی تنظیم خود را خواهد داشت و نیازی به سازوکارهای پیچیده و موازی وجود ندارد.

از سوی دیگر، عملکرد سامانه مودیان توانسته اهداف مالیاتی دولت را به‌خوبی پوشش دهد و همین مسئله باعث شده ثبت مجدد اطلاعات و معاملات در سامانه جامع، اقدامی زائد و فراتر از نیاز تلقی شود. به همین دلیل، بسیاری از فعالان صنعت تایر خواستار تعطیلی یا دست‌کم تسهیل جدی فرآیندهای سامانه جامع هستند.

با وجود آنکه دولت در برخی گروه‌های کالایی تایر انعطاف‌هایی نشان داده، اما تداوم اصرار بر حفظ ساختار فعلی سامانه، انتقادات گسترده‌ای را در میان فعالان این بازار به‌دنبال داشته است؛ انتقاداتی که اکنون بیش از هر زمان دیگری، ضرورت اصلاح سیاست‌های اجرایی در بازار تایر را یادآور می‌شود./ مجله لاستیک