جنگ در خاورمیانه تنها بازار انرژی را هدف قرار نداده، بلکه یکی از مهم‌ترین صنایع وابسته به نفت یعنی صنعت جهانی تایر را نیز در معرض بحرانی کم‌سابقه قرار داده است؛ بحرانی که از افزایش بهای مواد اولیه و هزینه حمل‌ونقل آغاز شده و اکنون سودآوری بزرگ‌ترین تولیدکنندگان لاستیک جهان را تهدید می‌کند.
به گزارش پارس تایر، صنعت تایر جهان پس از تشدید درگیری‌های خاورمیانه با موجی از افزایش هزینه‌ها، کمبود مواد اولیه و اختلال در زنجیره تأمین مواجه شده است. افزایش قیمت انرژی و نااطمینانی نسبت به آینده مسیرهای حیاتی حمل‌ونقل دریایی به‌ویژه تنگه هرمز، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
تایر؛ صنعتی که با نفت نفس می‌کشد
بخش عمده مواد اولیه مورد نیاز تولید تایر به فرآورده‌های نفتی وابسته است؛ از کائوچوی مصنوعی گرفته تا دوده صنعتی (کربن بلک) و بسیاری از ترکیبات شیمیایی مورد استفاده در تولید لاستیک. به همین دلیل هر جهش در قیمت نفت خام و گاز طبیعی، مستقیماً هزینه تولید تایر را در سراسر جهان افزایش می‌دهد.
در همین راستا، برخی شرکت‌های بزرگ تأمین‌کننده مواد شیمیایی با افزایش شدید هزینه انرژی، قیمت محصولات خود را به شکل قابل توجهی افزایش داده‌اند؛ اقدامی که زنجیره هزینه‌ها را از کارخانه‌های مواد اولیه تا خطوط تولید تایر و در نهایت بازار مصرف منتقل کرده است.
غول‌های تایرسازی زیر فشار هزینه‌ها
افزایش هزینه مواد اولیه، حمل‌ونقل، بیمه و انرژی باعث شده حاشیه سود بسیاری از شرکت‌های بزرگ تایرسازی کاهش یابد. برخی تولیدکنندگان جهانی هشدار داده‌اند که ادامه شرایط فعلی می‌تواند آنها را به مرز زیان‌دهی نزدیک کند و در نهایت مصرف‌کنندگان با افزایش قیمت تایر روبه‌رو خواهند شد.
تولیدکنندگان بزرگ اروپایی و آسیایی نیز برای حفظ سودآوری خود ناچار به بازنگری در زنجیره تأمین، مدیریت هزینه‌ها و جست‌وجوی مسیرهای جایگزین برای تأمین مواد اولیه شده‌اند.
بحران حمل‌ونقل؛ گره جدید صنعت لاستیک
اختلال در مسیرهای سنتی حمل‌ونقل دریایی، افزایش هزینه کشتی‌رانی و طولانی شدن مسیرهای تجاری، یکی دیگر از پیامدهای جنگ منطقه‌ای برای صنعت تایر است. تولیدکنندگانی که مواد اولیه خود را از مراکز اصلی تولید در آسیا تأمین می‌کنند، اکنون با هزینه‌های بالاتر و زمان تحویل طولانی‌تر روبه‌رو شده‌اند.
این شرایط به‌ویژه برای بازارهای اروپا و آمریکای شمالی اهمیت بیشتری دارد؛ جایی که بسیاری از واردکنندگان برای مقابله با تأخیرهای احتمالی، سطح ذخایر استراتژیک خود را افزایش داده‌اند.
آینده‌ای پیچیده؛ از تایرهای برقی تا چالش‌های زیست‌محیطی
در حالی که صنعت تایر طی سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری گسترده‌ای برای توسعه تایرهای مخصوص خودروهای برقی، استفاده از مواد پایدار، بازیافت و فناوری‌های سبز آغاز کرده بود، بحران جدید می‌تواند بخشی از این برنامه‌های بلندمدت را با تأخیر مواجه کند.
افزایش قیمت کائوچوی مصنوعی ناشی از رشد قیمت نفت، از یک سو و افزایش تقاضا برای کائوچوی طبیعی از سوی دیگر، تعادل بازار مواد اولیه را برهم زده است. در چنین شرایطی، تولیدکنندگان تلاش می‌کنند مسیرهای جدیدی برای تأمین مواد مورد نیاز خود پیدا کنند تا وابستگی به مسیرهای پرریسک خاورمیانه کاهش یابد.
جنگی که بهای آن را مصرف‌کننده می‌پردازد
کارشناسان معتقدند اگر تنش‌های منطقه‌ای ادامه یابد، صنعت جهانی تایر با موج تازه‌ای از افزایش قیمت، کاهش حاشیه سود و تغییر الگوهای تأمین مواجه خواهد شد. در نهایت، فشار هزینه‌ای که امروز بر دوش تولیدکنندگان قرار گرفته، دیر یا زود به بازار منتقل شده و مصرف‌کنندگان در سراسر جهان هزینه نهایی این جنگ اقتصادی را پرداخت خواهند کرد./ مجله لاستیک