افزایش قیمت جهانی مواد اولیه تولید لاستیک، به‌ویژه رشد نرخ کائوچوی طبیعی، صنعت تایر را با موج تازه‌ای از فشار هزینه‌ها مواجه کرده است.
به گزارش پارس تایر، درحالی‌که ده‌ها شرکت تایرسازی چینی قیمت محصولات خود را افزایش داده‌اند، نوسانات بازار مواد اولیه و کاهش تقاضا، آینده قیمت جهانی لاستیک خودرو را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است؛ شرایطی که می‌تواند بر هزینه تولید تایر در ایران نیز تأثیرگذار باشد.
بازار جهانی لاستیک خودرو طی یک ماه اخیر شاهد تحولات قابل‌توجهی بوده است. افزایش هزینه مواد اولیه، نوسان قیمت کائوچوی طبیعی و تغییر سیاست قیمت‌گذاری تولیدکنندگان بزرگ، از مهم‌ترین عواملی هستند که مسیر این صنعت را تحت تأثیر قرار داده‌اند.
بررسی تحولات بازار از اواخر شهریور تا نیمه مهرماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد تولیدکنندگان تایر از یک‌سو با افزایش هزینه تأمین مواد اولیه و از سوی دیگر با محدودیت تقاضا مواجه شده‌اند. این وضعیت باعث شده است شرکت‌های بزرگ برای حفظ حاشیه سود، سیاست‌های جدیدی را در قیمت‌گذاری محصولات خود دنبال کنند.
افزایش هزینه تولید تایر؛ بیش از ۶۰ شرکت چینی قیمت‌ها را بالا بردند
افزایش قیمت مواد اولیه به یکی از اصلی‌ترین چالش‌های صنعت جهانی تایر تبدیل شده است. کائوچوی طبیعی، کائوچوی مصنوعی، دوده صنعتی و ترکیبات شیمیایی، بخش مهمی از نهاده‌های تولید لاستیک خودرو را تشکیل می‌دهند و هرگونه تغییر در قیمت آن‌ها مستقیماً بر هزینه تمام‌شده محصولات تأثیر می‌گذارد.
براساس گزارش منتشرشده در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت قرارداد اصلی کائوچوی طبیعی در بورس آتی شانگهای تا هشتم اکتبر به حدود ۲۰ هزار و ۱۴۵ یوآن به‌ازای هر تن رسیده است؛ رقمی که از رشد بیش از ۲۸ درصدی قیمت این ماده اولیه از ابتدای سال حکایت دارد.
افزایش هزینه‌ها اکنون به بازار محصولات نهایی نیز سرایت کرده است. طبق گزارش‌های منتشرشده، بیش از ۶۰ شرکت تایرسازی چین در سال جاری میلادی افزایش قیمت محصولات خود را اعلام کرده‌اند. میزان این افزایش در اغلب اطلاعیه‌ها بین ۲ تا ۵ درصد بوده است.
این تحولات نشان می‌دهد تولیدکنندگان لاستیک به‌تدریج در حال انتقال بخشی از فشار هزینه مواد اولیه به خریداران هستند؛ روندی که در صورت تداوم می‌تواند قیمت تایر در بازارهای مختلف جهان را تحت تأثیر قرار دهد.
چرا قیمت جهانی کائوچو افزایش یافته است؟
یکی از مهم‌ترین عوامل رشد هزینه تولید لاستیک خودرو، افزایش قیمت کائوچوی طبیعی در بازارهای بین‌المللی است.
براساس داده‌های کنسرسیوم بین‌المللی کائوچو، قیمت شاخص منطقه‌ای این محصول در نهم اکتبر به ۲۶۸.۲۵ سنت آمریکا به‌ازای هر کیلوگرم رسیده است.
همچنین قیمت فیزیکی کائوچوی گرید RSS3 در بازارهای تایلند، اندونزی و مالزی در همین تاریخ بین ۲.۶۵ تا ۲.۹۲ دلار به‌ازای هر کیلوگرم گزارش شده است.
اما چه عواملی باعث افزایش قیمت این ماده اولیه شده‌اند؟
یکی از دلایل اصلی، شرایط نامساعد آب‌وهوایی در کشورهای تولیدکننده کائوچو است. بارندگی‌های نامتعارف در برخی مناطق جنوب شرق آسیا، عملیات برداشت شیره درخت کائوچو را مختل کرده و نگرانی‌ها درباره محدودیت عرضه کوتاه‌مدت را افزایش داده است.
بااین‌حال، رشد قیمت‌ها بدون مانع نیست. تقاضای محتاطانه کارخانه‌های تایرسازی و حساسیت تولیدکنندگان به افزایش هزینه تأمین مواد اولیه، از عواملی هستند که می‌توانند سرعت رشد قیمت جهانی کائوچو را محدود کنند.
کاهش مقطعی قیمت کائوچو در چین؛ نشانه تغییر روند بازار؟
با وجود افزایش قابل‌توجه قیمت مواد اولیه در هفته‌های ابتدایی مهرماه، بازار چین در روزهای پایانی این دوره نشانه‌هایی از اصلاح قیمت را تجربه کرد.
براساس گزارش منتشرشده در ۱۶ اکتبر، قیمت نقدی کائوچوی طبیعی در منطقه چینگ‌دائو طی سه روز بیش از هزار یوآن به‌ازای هر تن کاهش یافت.
این افت قیمت در شرایطی رخ داد که نرخ برخی گریدهای کائوچوی طبیعی وارداتی از ویتنام و محصولات داخلی چین همچنان در سطوح بالایی قرار داشت.
کاهش واردات کائوچوی طبیعی و مصنوعی چین در ماه سپتامبر، همراه با ضعف تقاضای داخلی خودرو، از مهم‌ترین عواملی بود که بر انتظارات فعالان بازار تأثیر گذاشت.
بااین‌حال، کارشناسی روند بازار نشان می‌دهد افت مقطعی قیمت‌ها را نمی‌توان به معنای پایان فشار هزینه‌ای بر صنعت تایر دانست.
در شرایط کنونی، بازار جهانی کائوچو تحت تأثیر دو عامل متضاد قرار دارد: محدودیت عرضه از سوی کشورهای تولیدکننده و احتیاط خریداران در مواجهه با قیمت‌های بالا.
آینده قیمت جهانی لاستیک خودرو؛ افزایش قیمت یا تعدیل بازار؟
افزایش هزینه مواد اولیه، شرکت‌های تایرسازی را در موقعیت دشواری قرار داده است. تولیدکنندگان برای حفظ سودآوری ناچار به اصلاح قیمت فروش محصولات خود هستند، اما افزایش بیش‌ازحد قیمت لاستیک می‌تواند تقاضای مصرف‌کنندگان را کاهش دهد.
این مسئله به‌ویژه در بازارهایی اهمیت دارد که فروش خودروهای جدید یا تقاضای تعویض لاستیک با رشد محدودی مواجه است.
داده‌های منتشرشده از سوی شرکت میشلن در ۱۵ اکتبر نشان می‌دهد بازار جهانی تایر خودروهای سواری و وانت سبک در بخش تأمین خودروسازان، تا پایان سپتامبر با کاهش خفیف تقاضا مواجه بوده است.
در مقابل، بازار تایر جایگزین یا همان لاستیک موردنیاز خودروهای در حال استفاده، رشد محدودی را تجربه کرده است.
این تفاوت نشان می‌دهد بازار خدمات پس از فروش می‌تواند نقش مهم‌تری در حفظ فروش و درآمد شرکت‌های تایرسازی ایفا کند.
بنابراین، اگرچه افزایش هزینه تولید همچنان زمینه رشد قیمت جهانی تایر را فراهم می‌کند، اما ضعف تقاضا می‌تواند مانع انتقال کامل این افزایش هزینه به مصرف‌کننده نهایی شود.
تأثیر افزایش قیمت جهانی کائوچو بر بازار لاستیک ایران
تحولات اخیر بازار جهانی تایر برای صنعت لاستیک ایران نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا بخشی از مواد اولیه موردنیاز تولیدکنندگان داخلی از طریق واردات تأمین می‌شود.
افزایش قیمت جهانی کائوچوی طبیعی و مصنوعی می‌تواند هزینه تأمین مواد اولیه کارخانه‌های تایرسازی کشور را افزایش دهد. از سوی دیگر، نوسانات نرخ ارز، هزینه حمل‌ونقل بین‌المللی و محدودیت‌های تأمین مالی، فشار مضاعفی بر برنامه‌ریزی تولیدکنندگان ایرانی وارد می‌کند.
بااین‌حال، افزایش قیمت جهانی کائوچو لزوماً به معنای رشد هم‌اندازه قیمت لاستیک در بازار داخلی نیست.
عوامل متعددی از جمله سهم مواد اولیه وارداتی، میزان موجودی انبار کارخانه‌ها، ترکیب محصولات تولیدی، هزینه انرژی، نرخ ارز و سیاست‌های قیمت‌گذاری داخلی در تعیین قیمت نهایی تایر نقش دارند.
به همین دلیل، اثر افزایش قیمت جهانی مواد اولیه بر بازار لاستیک ایران ممکن است با تأخیر و متناسب با شرایط تأمین و تولید شرکت‌ها نمایان شود.
چشم‌انداز بازار تایر؛ فشار هزینه‌ها همچنان ادامه دارد
مجموع تحولات بازار جهانی لاستیک در مهرماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد صنعت تایر همچنان با سه چالش اساسی شامل افزایش هزینه تولید، نوسان قیمت مواد اولیه و تقاضای محتاطانه مواجه است.
رشد بیش از ۲۸ درصدی قیمت کائوچوی طبیعی از ابتدای سال و تصمیم بیش از ۶۰ شرکت چینی برای افزایش قیمت محصولات، نشانه‌هایی از تداوم فشار هزینه‌ای بر تولیدکنندگان هستند.
در مقابل، اصلاح مقطعی قیمت کائوچو در چین و ضعف تقاضا نشان می‌دهد مسیر افزایش قیمت جهانی لاستیک الزاماً یک‌طرفه نخواهد بود.
در چنین شرایطی، رصد مستمر قیمت جهانی کائوچوی طبیعی و مصنوعی، مدیریت موجودی مواد اولیه و تأمین پایدار ارز و سرمایه در گردش، برای شرکت‌های تایرسازی ایران اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
در نهایت، تداوم نوسانات بازار جهانی مواد اولیه می‌تواند هزینه تولید لاستیک خودرو را در ماه‌های آینده تحت تأثیر قرار دهد؛ اما میزان انعکاس این فشار در قیمت تایر، به وضعیت تقاضا و سیاست‌های قیمت‌گذاری تولیدکنندگان بستگی خواهد داشت./ دنیای خودرو